van vak naar baan

In het voorjaar heeft ABVAKABO FNV een enquête gehouden in het kader van levensfasebewust personeelsbeleid. De uitkomst daarvan is afgelopen dinsdag overhandigd aan vakbondbestuurder Agnes Jongerius en Paul Busker, directeur van het WOB. De titel van het rapport draagt de veelzeggende titel "Van vak naar baan". Vroeger beoefende men het bibliotheekvak en nu heeft men een baan in de bibliotheek. Opvallende zaken uit het rapport en de bijbehorende discussies zijn:
- de vernieuwingen van de afgelopen jaren heeft zich grotendeels voltrokken buiten de directe invloedsfeer van zowel directies als werknemers op lokaal niveau. "Over ons zonder ons" staat in het rapport. Tijdens de discussie werd gezegd dat de vernieuwingen ook de directies is overkomen.
- in theorie staat het HRM-beleid hoog in het vaandel, in de praktijk is er nauwelijks sprake van bewust beleid. Het is nog te veel "uitvoering van de regels" in plaats van organisatiebeleid. Instrumenten voor goed HRM-beleid kunnen zijn: functioneringsgesprekken, scholing, training en opleiding, taakverrijking, - verbreding en - roulatie en verbetering van de arbeidsomstandigheden gericht op het fit en gemotiveerd houden van de werknemer
- duurzaamheld en toekomstbestendigheid van functies en medewerkers moet bij personeelsbeleid voorop staan
- personeelsbeleid moet een antwoord formuleren op de te ver doorgevoerde arbeidsdeling en het verlies van functie-inhoud. Met name de oudere en vaak hoogopgeleide groep werknemers kent een te magere functie-inhoud. Er is dus sprake van onderbenutting en vanwege de geringe opleidings- en doorgroeimogelijkheden stemt dat somber. Onderzoek naar functie-innovatie gebeurt altijd vanuit het belang van de organisatie en dat belang hoeft niet hetzelfde te zijn als het belang van de huidige werknemer
- de vakbond kreeg veel kritiek over de afwezigheid tijdens het vernieuwingsproces. Tijdens de bijeenkomst werd verteld dat de openbare bibliotheek evenveel medewerkers kent als de Hema, maar de problemen van de bibliotheekmedewerkers halen zelden de pers. Ook voelde ik af en toe miscommunicatie tussen de vakbonds- en de bibliotheekvertegenwoordigers
- Obip+ is geen adequaat systeem, in de praktijk is het te star
- de positieve resultaten van een werknemers-tevredenheidsonderzoek zeggen alles over de mate waarin een werknemer zich heeft aangepast aan de gegeven werkomstandigheden en niets over de kwaliteit van het werk
- de arbeidsomstandigheden zijn verbeterd (minder fysieke belasting met betrekking tot bukken-tillen-dragen en automatisering), veranderd (minder vaste werkplekken, meer lopen en staan), verslechterd (meer klachten over mentale belasting)

Kant en klare antwoorden mag je van een dergelijke bijeenkomst niet verwachten. Wel is duidelijk geworden dat er zeker nog mogelijkheden tot verbetering zijn. Laten we die mogelijkheden benutten, maar nu door iedereen erbij te betrekken!